|
آیین نامه اجرائی ماده 33 قانون نظام مهندسی و كنترل ساختمان
فصل اول- تعاریف
فصل دوم ـ مقررات ملی
ساختمان
فصل سوم ـ اشخاص حقوقی و
دفاتر مهندسی طراحی ساختمان
فصل چهارم ـ اشخاص حقوقی
و دفاتر مهندسی اجرای ساختمان
فصل پنجم ـ ناظر
فصل ششم ـ شهرداریها و
سایر مراجع صدور پروانه ساختمان
فصل هفتم ـ سازمان نظام
مهندسی ساختمان
فصل هشتم ـ وزارت مسكن و
شهرسازی
فصل نهم ـ شناسنامه فنی
و ملكی ساختمان
فصل دهم ـ تـرویج
فصل یازدهم ـ متفرقه
فصل اول- تعاریف
ماده 1: اصطلاحات زیر در معانی مربوط به كار
میروند:
دفتر مهندسی: هر گونه محل انجام خدمات مهندسی ساختمان كه طبق ماده (9)
آییننامه اجرایی قانون نظام مهندسی و كنترل ساختمان مجوز فعالیت دریافت
نموده باشد.
شخص حقیقی: مهندسان دارای پروانه اشتغال به كار مهندسی ، كاردانهای فنی و
معماران تجربی دارای پروانه اشتغال بكار كاردانی یا تجربی میباشند.
شخص حقوقی: شركت، موسسه، سازمان و نهاد عمومی یا خصوصی كه برای انجام خدمات
مهندسی، دارای پروانه اشتغال بكار مهندسی شخص حقوقی معتبر از وزارت مسكن و
شهرسازی باشد.
فصل دوم ـ مقررات ملی ساختمان
ماده 2: مقررات ملی ساختمان، مجموعه اصول و
قواعد فنی و ترتیب كنترل اجرای آنهاست كه باید در طراحی، محاسبه، اجرا،
بهرهبرداری و نگهداری ساختمانها در جهت تأمین ایمنی، بهداشت، بهرهدهی
مناسب، آسایش، صرفه اقتصادی، حفاظت محیطزیست و صرفهجویی در مصرف انرژی و
حفظ سرمایههای ملی رعایت شود.
ماده 3: مقررات ملی ساختمان دارای اصول مشترك
و یكسان لازمالاجرا در سراسر كشور است و بر هرگونه عملیات ساختمانی نظیر
تخریب، احداث بنا، تغییر در كاربری بنای موجود، توسعه بنا، تعمیراساسی و
تقویت بنا حاكم میباشد.
ماده 4: مقررات ملی ساختمان به عنوان تنها
مرجع فنی و اصل حاكم در تشخیص صحت طراحی، محاسبه، اجرا، بهرهبرداری و
نگهداری ساختمانها اعم از مسكونی، اداری، تجاری، عمومی، آموزشی، بهداشتی و
نظایر آن است.
تبصره: در مباحثی كه مقررات ملی ساختمان
تدوین نگردیده باشد، تا زمان تصویب، منابع معتبر(به طور ترجیحی منتشر شده
توسط مراجع ملی ذیربط) ملاك عمل خواهند بود.
فصل سوم ـ اشخاص حقوقی و دفاتر مهندسی طراحی ساختمان
ماده 5: به منظور تنسیق امور صنفی و شغلی
مهندسان متخصص در رشتههای هفتگانه ساختمان و در جهت ارائه خدمات مهندسی
كارآمد، كلیه طراحیها از جمله معماری، سازه، تأسیسات برقی و مكانیكی باید
توسط اشخاص حقوقی یا دفاتر مهندسی طراحی ساختمانی صلاحیتدار دارای پروانه
اشتغال، بعنوان طراح تهیه گردد.
تبصره1: برای تعیین فعالیتهای اشخاص حقیقی
دارای پروانه اشتغال، وزارت مسكن وشهرسازی نسبت به تهیه و ابلاغ دستورالعمل
لازم اقدام خواهد نمود.
تبصره2: اشخاص حقیقی دارنده پروانه اشتغال به
كار مهندسی میتوانند دفتر مهندسی طراحی تشكیل دهند مشروط به آن كه برای
دفتر یادشده از وزارت مسكن و شهرسازی مجوز فعالیت دریافت نمایند و در محل
اشتغال به این فعالیت تابلوی دفتر مهندسی نصب كنند.
ماده 6: اشخاص حقوقی، موسس یا موسسین دفاتر
مهندسی طراحی ساختمان باید دارای پروانه اشتغال به كار مهندسی معتبر از
وزارت مسكن و شهرسازی باشند و مطابق با قراردادی كه با مالك منعقد
مینمایند عهدهدار انجام خدمات براساس دستورالعمل ابلاغی از طرف وزارت
مسكن و شهرسازی خواهند بود.
ماده 7: شهرداریها و سایر مراجع صدور پروانه
ساختمانی مكلفند تنها نقشههایی را بپذیرند كه توسط اشخاص حقوقی، یا
مسئولین دفاتر مهندسی طراحی ساختمان و طراح آن در حدود صلاحیت و ظرفیت
مربوط امضاء و مهر شده است.
ماده 8: سازمان نظام مهندسی استان موظف به
نظارت بر حسن انجام خدمات اشخاص حقوقی و دفاتر مهندسی طراحی ساختمان
میباشد و در صورت مشاهده تخلف باید مراتب را حسب مورد برای رسیدگی و اتخاذ
تصمیم به شورای انتظامی استان، سازمان مسكن و شهرسازی استان و سایر مراجع
قانونی ذیربط اعلام نمایند. در صورت احراز هرگونه تخلف، برخورد انضباطی تا
حد ابطال پروانه اشتغال صورت خواهد پذیرفت.
فصل چهارم ـ اشخاص حقوقی و دفاتر مهندسی اجرای ساختمان
ماده 9: كلیه عملیات اجرایی ساختمان باید
توسط اشخاص حقوقی و دفاتر مهندسی اجرای ساختمان به عنوان مجری، طبق
دستورالعمل ابلاغی از طرف وزارت مسكن و شهرسازی انجام شود و مالكان برای
انجام امور ساختمانی خود مكلفند از اینگونه مجریان استفاده نمایند.
ماده10: مجری ساختمان در زمینه اجرا، دارای
پروانه اشتغال به كار از وزارت مسكن و شهرسازی است و مطابق با قراردادهای
همسان كه با صاحبان كار منعقد مینماید اجرای عملیات ساختمان را براساس
نقشههای مصوب و كلیه مدارك منضم به قرارداد بر عهده دارد. مجری ساختمان
نماینده فنی صاحب كار در اجرای ساختمان بوده و پاسخگوی كلیه مراحل اجرای
كار به ناظر و دیگر مراجع كنترل ساختمان میباشد.
تبصره: شهرداریها و سایر مراجع صدور پروانه
ساختمانی موظفند نام و مشخصات مجری واجد شرایط را كه توسط صاحب كار معرفی
شده و نسخهای از قرارداد منعقد شده با او را كه در اختیار شهرداری و
سازمان نظام مهندسی ساختمان استان قرار داده است، در پروانه مربوطه قید
نمایند. مالكانی كه دارای پروانه اشتغال به كار در زمینه اجرا میباشند
نیازی به ارائه قرارداد ندارند.
ماده 11: مجری ساختمان مسئولیت صحت انجام
كلیه عملیات اجرایی ساختمان را برعهده دارد و در اجرای این عملیات باید
مقررات ملی ساختمان، ضوابط و مقررات شهرسازی، محتوای پروانه ساختمان و
نقشههای مصوب مرجع صدور پروانه را رعایت نماید.
ماده 12: رعایت اصول ایمنی و حفاظت كارگاه و
مسائل زیستمحیطی به عهده مجری میباشد.
ماده 13: مجری موظف است برنامه زمانبندی
كارهای اجرایی را به اطلاع ناظر برساند و كلیه عملیات اجرایی به ویژه
قسمتهایی از ساختمان كه پوشیده خواهند شد با هماهنگی ناظر انجام داده و
شرایط نظارت در چهارچوب وظایف ناظر (ناظرین) در محدوده كارگاه را فراهم
سازد.
ماده 14: مجری موظف است قبل از اجرا، كلیه
نقشهها را بررسی و در صورت مشاهده اشكال، نظرات پیشنهادی خود را برای
اصلاح به طور كتبی به طراح اعلام نماید.
تبصره: مجری موظف است در حین اجرا، چنانچه
تغییراتی در برنامه تفصیلی اجرایی ضروری تشخیص دهد، قبل از موعد انجام كار،
مراتب را با ذكر دلیل به طور كتبی به مالك اطلاع دهد. اعمال هرگونه تغییر،
مستلزم كسب مجوز كتبی ناظر خواهد بود.
ماده 15: مجری مكلف است حسب مورد از مهندسان
رشتههای دیگر ساختمان، كاردانهای فنی، معماران تجربی، كارگران و
استادكاران و همچنین عوامل فنی ماهر استفاده كند و در هر محل كه به موجب
ماده4 قانون نظام مهندسی و كنترل ساختمان داشتن پروانه مهارت فنی الزامی
شده باشد، مقررات مذكور را رعایت نماید.
ماده 16: مجری مكلف است از مصالح مناسب مطابق
مشخصات فنی ارائه شده در نقشهها استفاده نموده و در صورتیكه مصالحی دارای
استاندارد اجباری است از این نوع مصالح استفاده نماید.
ماده 17: مجری مكلف است پس از پایان كار نسبت
به تهیه نقشهها به همان صورتی كه اجرا شده یعنی ‹نقشههای چون ساخت› اعم
از معماری، سازهای و تأسیساتی و مانند آن اقدام نموده و پس از امضاء و اخذ
تأیید ناظر (ناظران) یك نسخه از آنها را تحویل مالك و یك نسخه هم به
شهرداری مربوطه تحویل نماید.
ماده 18: مجری مكلف است نسبت به تضمین كیفیت
اجرای ساختمانی كه به مسئولیت خود میسازد، براساس دستورالعمل ابلاغی وزارت
مسكن و شهرسازی اقدام نماید و مواردی كه مكلف به ارائه بیمه نامه تضمین
كیفیت شده باشد، بیمه مزبور را به نفع مالك و یا مالكان بعدی تهیه و در
اختیار ایشان قرار دهد.
ماده 19: سازمان نظام مهندسی ساختمان استان و
سایر مراجع كنترل ساختمان میتوانند عملكرد اجرایی اشخاص حقوقی و دفاتر
مهندسی اجرای ساختمان را بررسی نمایند و مكلفند در صورت اطلاع و مشاهده
هرگونه تخلف، مراتب را برای بررسی و اتخاذ تصمیم، حسب مورد به سازمان مسكن
و شهرسازی استان و شورای انتظامی سازمان نظام مهندسی ساختمان اعلام، تا در
صورت محكومیت نسبت به برخورد انضباطی تا حد ابطال پروانه اشتغال اقدام
نمایند.
تبصره: در صورت بروز خسارت ناشی از عملكرد
مجری، وی موظف است خسارت مربوط را كه به تأیید مراجع ذیصلاح رسیده است
جبران نماید.
ماده 20: اشخاص حقوقی یا دفاتر مهندسی طراحی
ساختمان كه توانائی طراحی و اجرای پروژه را بصورت توام دارند، میتوانند از
وزارت مسكن و شهرسازی درخواست صلاحیت طرح و ساخت بنمایند.
فصل پنجم ـ ناظر
ماده 21: ناظر شخص حقیقی یا حقوقی دارای
پروانه اشتغال بكار در یكی از رشتههای موضوع قانون نظام مهندسی و كنترل
ساختمان است كه بر اجرای صحیح عملیات ساختمانی در حیطه صلاحیت مندرج در
پروانه اشتغال خود نظارت مینماید. عملیات اجرایی تمامی ساختمانهای مشمول
ماده (4) قانون نظام مهندسی و كنترل ساختمان باید تحت نظارت ناظر انجام
پذیرد.
ماده 22: ناظران مكلفند بر عملیات اجرایی
ساختمانی كه تحت نظارت آنها احداث میگردد از لحاظ انطباق ساختمان با
مشخصات مندرج در پروانه و نقشهها و محاسبات فنی ضمیمه آن نظارت كرده و در
پایان كار مطابقت عملیات اجرایی ساختمان را با مدارك فوق، گواهی نمایند.
ماده 23: ناظران باید گزارش پایان هر یك از
مراحل اصلی كار خود را به مرجع صدور پروانه ساختمان ارائه نمایند. مراحل
اصلی كار عبارتند از:
الف) پیسازی
ب) اجرای اسكلت
پ) سفتكاری
ت) نازككاری
ث) پایان كار
هرگاه ناظران در حین اجرا با تخلفی برخورد نمایند باید مورد را به مرجع
صدور پروانه ساختمان و سازمان نظام مهندسی ساختمان استان و یا دفاتر
نمایندگی آن (حسب مورد) اعلام نمایند.
تبصره: تغییرات بعدی مراحل اصلی كار،با توجه
به نوع ساختمان،توسط وزارت مسكن و شهرسازی اعلام خواهد شد.
ماده 24: ناظر به هنگام صدور پروانه ساختمان،
توسط سازمان نظام مهندسی ساختمان استان انتخاب شده و به مالك و مراجع صدور
پروانه ساختمان معرفی میگردد. ناظر نمیتواند شاغل در دستگاه صادر كننده
پروانه ساختمان در منطقهای باشد كه ساختمان در آن منطقه احداث میشود.
تبصره1: تا زمانی كه سازمان نظام مهندسی
ساختمان استان در شهرها و مناطقی كه پروانه در آن صادر میگردد دفتر
نمایندگی تأسیس ننموده باشد، مراجع صدور پروانه ساختمانی با هماهنگی با آن
سازمان، وظیفه معرفی ناظر مربوطه را انجام میدهند.
تبصره2: دستورالعمل مربوط به نحوه ارجاع كار،
نظارت، میزان حقالزحمه و نحوه دریافت و پرداخت آن و همچنین رفع اختلاف نظر
بین ناظر و مجری، توسط وزارت مسكن و شهرسازی استان تهیه و ابلاغ خواهد شد.
ماده 25: ناظر نمیتواند مجری تمام یا بخشی
از ساختمان تحت نظارت خود باشد، اما انجام نظارت ساختمان توسط طراح ساختمان
بلامانع است. ناظر همچنین نمیتواند هیچگونه رابطه مالی با مالك ایجاد
نماید یا به نحوی عمل نماید كه دارای منافعی در پروژه گردد.
فصل ششم ـ شهرداریها و سایر مراجع صدور پروانه ساختمان
ماده 26 : شهرداریها و سایر مراجع صدور
پروانه ساختمان در صورت برخورد با تخلف ناظران باید موارد را جهت بررسی و
اقدام به سازمان نظام مهندسی ساختمان استان اعلام نمایند.
ماده 27: شهرداریها و سایر مراجع صدور پروانه
ساختمان موظفند با اعلام كتبی وزارت مسكن و شهرسازی یا سازمان نظام مهندسی
ساختمان استان یا ناظران، در خصوص وقوع تخلف ساختمانی، در اسرع وقت با
اطلاع ناظر، دستور اصلاح را صادر نمایند و تا زمان رفع تخلف از ادامه كار
جلوگیری نمایند.
ماده 28: شهرداریها و سایر مراجع صدور پروانه
ساختمان برای ساختمانهایی كه طبق تشخیص ناظران و تایید سازمان نظام مهندسی
ساختمان استان، مقررات ملی ساختمان در آنها رعایت نشده باشد، تا زمان رفع
نقص، پایان كار صادر نخواهند نمود.
فصل هفتم ـ سازمان نظام مهندسی ساختمان
ماده 29: سازمان نظام مهندسی ساختمان استان
در زمینه رعایت مقررات ملی ساختمان و حسن اجرای عملیات ساختمانی دارای
وظایف زیر میباشد:
الف- نظارت بر حسن انجام خدمات مهندسی كه توسط اعضای آن سازمان ارائه
میگردد و انجام كنترلهای لازم به صورت كامل و یا موردی برای انجام وظایف
قانونی سازمان.
ب -تعقیب اعضای متخلف از طریق شورای انتظامی و مراجع قانونی ذیصلاح.
پ- تنظیم روابط بین شاغلان حرفه مهندسی ساختمان و كارفرمایان به طرق مختلف،
از جمله ارائه پیشنهاد برای تعیین حداقل شرح خدمات مهندسی، تعیین تعهدات
متعارف مهندسی و اخلاقی در قبول مسئولیتهای كار و تهیه و تنظیم قراردادهای
یكسان مورد عمل.
ت- ارجاع مناسب كارها به افراد صلاحیتدار حرفه ای و جلوگیری از مداخله
اشخاص فاقد صلاحیت حرفهای در امور ساخت و ساز از طریق كشف موارد نقض ماده
(32) قانون نظام مهندسی و كنترل ساختمان و اعلان آن به مراجع قضایی
صلاحیتدار و نیروی انتظامی و تعقیب قضایی تا رفع تخلف.
فصل هشتم ـ وزارت مسكن و شهرسازی
ماده30: وزارت مسكن و شهرسازی بعنوان ناظر
عالی در زمینه ساخت و ساز، بر عملكرد سازمانهای عهدهدار كنترل و اجرا در
زمینه رعایت دقیق مقررات ملی ساختمان و ضوابط شهرسازی نظارت مینماید و در
صورت مشاهده هرگونه تخلف، موارد را به مراجع صدور پروانه ساختمان و سازمان
نظام مهندسی ساختمان استان اعلام نموده و تا رفع تخلف، موضوع را از مراجع
قانونی و در صورت لزوم مراجع قضایی پیگیری مینماید.
فصل نهم ـ شناسنامه فنی و ملكی ساختمان
ماده 31: شناسنامه فنی و ملكی ساختمان سندی
است كه حاوی اطلاعات فنی و ملكی ساختمان بوده و توسط سازمان نظام مهندسی
ساختمان استان صادر میگردد. چگونگی رعایت مقررات ملی ساختمان و ضوابط
شهرسازی باید در شناسنامه فنی و ملكی ساختمان قید گردد.
تبصره1: مجریان مكلفندپس از اتمام كار، برای
تهیه شناسنامه فنی و ملكی ساختمان به ترتیبی كه وزارت مسكن و شهرسازی تعیین
مینماید، اطلاعات فنی و ملكی ساختمان و تاییدیههای لازم را در اختیار
سازمان نظام مهندسی ساختمان استان قرار دهند. یك نسخه از شناسنامه فنی و
ملكی ساختمان گواهی ناظر(موضوع ماده 22 این آییننامه)در اختیار شهرداری و
یا سایر مراجع صدور پروانه برای صدور پایان كار قرارداده میشود.
تبصره2: هزینههای خدمات مهندسیای كه در
قالب شناسنامه فنی و ملكی به مالك ساختمان ارایه میشود براساس تعرفه خدمات
فوق كه سالانه به پیشنهاد شورای مركزی سازمان نظام مهندسی به تصویب وزارت
مسكن و شهرسازی میرسد در قالب ماده (37) قانون نظام مهندسی و كنترل
ساختمان، دریافت میشود.
ماده 32: شناسنامه فنی و ملكی ساختمان در
كلیه نقل و انتقالات ساختمانهائی كه پس از ابلاغ این آئیننامه، پروانه
ساختمانی دریافت میدارند همراه با نقشههای چون ساخت باید تحویل خریدار
گردد تا از مشخصات ساختمانی كه خریداری مینماید، مطلع شود.
ماده 33: ابعاد، شكل، عناوین و محتوای
شناسنامه فنی و ملكی ساختمان كه در سراسر كشور یكسان است، توسط وزارت مسكن
و شهرسازی تهیه و ابلاغ خواهد شد.
ماده 34: شهرداریها و سایر مراجع صدور پروانه
ساختمان مكلفند تمامی وظایف و الزاماتی كه به موجب این آییننامه بر عهده
مالك، ناظر، مجری ساختمان و سایر عوامل دخیل در طرح و اجرای ساختمان نهاده
شده، به اطلاع متقاضی پروانه و عوامل فوق برسانند.
ماده 35: شهرداریها و سایر مراجع صدور پروانه
ساختمان در مورد ساختمانهایی كه پس از ابلاغ این آییننامه برای آنها
پروانه ساختمان صادر میكنند، در زمان خاتمه كار و تقاضای پایان كار،
موظفند شناسنامه فنی و ملكی ساختمان را از متقاضی مطالبه و گواهی پایان كار
را براساس آن صادر نمایند.
فصل دهم ـ تـرویج
ماده 36: مقررات ملی ساختمان باید در دروس
كارشناسی رشتههای مرتبط دانشگاهی تدریس شود. وزارت علوم، تحقیقات و
فنآوری تمهیدات لازم را برای تحقق این امر فراهم میسازد.
ماده 37: وزارت مسكن و شهرسازی باید اقدامات
زیر را در جهت ترویج مقررات ملی ساختمان به كار بندد و وزارتخانهها و
دستگاههای اجرایی ذیربط مكلفند همكاریهای لازم را به عمل آورند:
الف- افزایش آگاهیهای عمومی از طریق تهیه و پخش برنامه از رسانههای عمومی
و یا سایر روشهای ممكن.
ب- برگزاری دورهها و سمینارهای آموزشی و بازآموزی برای تمامی
دستاندركاران شاغل در بخشهای ساختمان.
پ- تنظیم و اعمال روشهای تشویقی به منظور رعایت مقررات ملی ساختمان.
فصل یازدهم ـ متفرقه
ماده 38: در بازسازی، مرمت، نگهداری و
بهرهبرداری بناهای دارای ارزش تاریخی، سازمان میراث فرهنگی موظف است ضوابط
خود را به لحاظ ایمنی و بهداشت با مقررات ملی ساختمان تطبیق دهد.
ماده 39: مجری مكلف است قبل از شروع عملیات
اجرائی، مشخصات ساختمان در دست احداث را بر روی تابلوئی در كنار معبر عمومی
به صورتی كه از فاصله مناسب برای عموم قابل دیدن باشد، درج نماید. این
تابلو تا زمان پایان كار باید در محل باقی بماند. شهرداریها و سایر مراجع
صدور پروانه از شروع به كار یا ادامه كار ساختمانهایی كه تابلو مشخصات را
نصب ننمودهاند، جلوگیری به عمل میآورند. ابعاد و اندازه تابلو و همچنین
مشخصاتی كه باید بر روی تابلو قید شود توسط سازمان نظام مهندسی ساختمان
استان تعیین میگردد.
ماده 40: دستورالعملهای موضوع مواد این
آییننامه ظرف شش ماه به وسیله وزارت مسكن و شهرسازی تهیه و ابلاغ میشود
و در موارد مسكوت یا ابهام در نحوه اجرا یا اعمال مواد این آییننامه یا
دستورالعملهای مربوط، طبق نظر وزارت مسكن و شهرسازی عمل خواهد شد
|